Ümumi və xüsusi isimlər

İsimlər cəmiyyətdəki tutduğu yerə və həmcinsliyinə görə iki növə bölünür:
1. Ümumi isimlər
2. Xüsusi isimlər
Eynicinsli əşyaların adlarına ümumi isimlər deyilir.Məsələn: insan, ağac, ot, gül, çiçək, daş, quş, balıq, dəftər və s.
Varlığı tək olması ilə fərqlənən əşyaların adlarına isə xüsusi isimlər deyilir. Xüsusi isimlərə, əsasən, aşağıdakılar daxildir:

  1. İnsan adları, soyadlar, təxəllüs və ləqəblər
  2. Coğrafi və astronomik adlar.
  3. Qəzet, jurnal və əsər adları.
  4. Heyvanlara verilən xüsusi adlar

Xüsusi isimlər böyük hərflə yazılır. Qəzet, jurnal, əsər, zavod, cəmiyyət və s. adları dırnaq içərisində və böyük hərflə yazılır. Məsələn: “Aygün” (əsər), “Azərbaycan” (jurnal), “Alov” (zavod), “Vətən” (cəmiyyət) və s.

Bəzi ümumi isimlər və adlar xüsusi isimlərə keçə bilər. Məsəslən: arzu, fərəh, ilham, səadət, yaqut, vəfa, səadət, vüsal, bülbül və s. ümumi isimlər şəxs adı (bəzən də restoran, mağaza, kinoteatr) bildirdikdə xüsusi isim olur.

Bəzi hallarda isim olmayan sözlər də xüsusi ismə keçə bilər. Məsələn: Coşqun, Qorxmaz xüsusi isimləri müvafiq olaraq sifətdən və feildən keçmişdir.

Nadir hallarda əks hal da baş verir, yəni xüsusi isimlər ümumi isimlərə çevrilir. Məsələn: Şampan Fransada tarixi əyalətin adıdır, şampan isə spirtli içkinin adıdır.

Bəzən ümumi isimlər məntiqi vurği ilə deyildikdə və xüsusi məqsədlə nəzərə çarpdırıldıqda böyük hərflə yazıla bilər: Sənin torpağına, daşına qurbanam, Vətən!

Facebook Şərhləri

Şərh yazın

Sizin e-poçt ünvanınız dərc edilməyəcəkdir. Gərəkli sahələr * ilə işarələnmişdir