Mürəkkəb sifətlər

Mürəkkəb sifətlər bir neçə yolla yaranır:
1. İki sadə sözün birləşməsi ilə: qaraqaş (qız), uzunsaç (gəlin), hazırcavab (oğlan), diribaş (uşaq) və s.
2. Birinci sadə, ikinci düzəltmə olan sğzlərin birləşməsi ilə: ucaboylu, taleyüklü, məqsədyönlü, sözdəyişdirici, qarabuğdayı və s.
3. İki düzəltmə sözün birləşməsi ilə: açıqürəkli, sınıqqəlbli, soyuqqanlı və s. Belə mürəkkəb sifətlərin birinci tərəfi fildən düzələn sifət, ikinci tərəfi isə isimdən düzələn sifət olur.
4. Biri mənsubiyyət şəkilçisi qəbul etmiş sözün iştirakı ilə: dilişirin, yaxasıaçıq, dağüstü və s.
5. Sadə və düzəltmə sözlərin təkrarı ilə: yaşıl-yaşıl, uzun-uzun, dadlı-dadlı və s. Belə sifətlər əşyanın çoxluğunu bildirir və onlardan sonra gələn isimlər daha çox cəmdə işlənir.
6. Biri (bəzən də hə ikisi) ayrılıqda işlənməyən sözlərin birləşməsi ilə: uzun-uzadı, kələ-kötür, əzik-üzük, ayri-üyrü, qarma-qarışıq və s.
7. Yaxın və ya əks mənalı düzəltmə sifətlərin birləşməsi ilə: güllü-çiçəkli, daşlı-kəsəkli, elmi-kütləvi və s.

ilk dörd qayda ilə düzələn mürəkkəb sifətlər bitişik, qalan qaydalar üzrə düzələnlər isə defislə yazılır.

Facebook Comments

Şərh yazın

Your email address will not be published. Required fields are marked *